Żadna inna roślina iglasta nie przeżywa takich metamorfoz w czasie jednego sezonu jak modrzew. Od wiosennej soczystej zieleni po zielenie w odcieniach niebieskiego do jesiennych żółci, czerwieni i brązów. Kolorystka igieł stanowi o wyjątkowości tego drzewa ozdobnego chętnie sadzonego w parkach, ogrodach oraz przydomowych ogródkach. Zmiennością w kolorystyce może konkurować z wieloma popularnymi drzewami liściastymi.
Modrzew modrzewiowy nierówny
Modrzew (Larix) należy do rodziny sosnowatych. Obejmuje około 10 gatunków drzew szpilkowych, występujących na terenach klimatu zimnego i umiarkowanego półkuli północnej. W Polsce w stanie naturalnym rośnie najpopularniejszy gatunek modrzew europejski (Larix decidua). Rośnie naturalnie jedynie w Tatrach. Modrzewie zaliczane są do drzew długowiecznych. Niektóre źródła podają, że mogą osiągnąć wiek 700 lat. Modrzew europejski dorasta do wysokości 50 m. Z uprawianych w Polsce obcych gatunków najbardziej rozpowszechniony jest: modrzew japoński (Larix kaempferi) pochodzący z japońskiej wyspy Honsiu. W swojej ojczyźnie dorasta do 40 m. W Polsce potrafi osiągnąć 30 m. Drzewo to ma szeroką i delikatną koronę. Młode pędy mają odcień czerwonawy, co przy niebiesko-zielonych igłach tworzy ciekawy efekt. Szyszki drobne o wygiętych na zewnątrz łuskach przypominają egzotyczne kwiaty. Następnym ciekawym gatunkiem rozpowszechnionym w Polsce jest modrzew amerykański (Larix laricina) pochodzący z Ameryki Północnej, a głównie z Kanady. Osiąga około 25 m wysokości. Koronę ma wąską, pędy żółto-czerwone, igły jasnozielone z niebieskawym odcieniem, szyszki ma bardzo drobne. Ciekawy okaz tego modrzewia rośnie w parku w Żelazowej Woli. Sadzenie różnych gatunków obok siebie powoduje powstawanie mieszańców.
Modrzewie w ogrodzie
Istnieje przeszło 30 wyhodowanych, ozdobnych odmian, które ze względu na swoje dekoracyjne walory są sadzone w parkach, ogrodach i przydomowych ogródkach. W parkach i ogrodach oprócz walorów dekoracyjnych drzewa cenione są również za szybki wzrost. W parkach dobrze prezentują się rosnąc samotnie lub w niezbyt gęstych grupach zarówno z drzewami liściastymi jak i iglastymi. Rosnąc samotnie w pełnym słońcu, wykształcają szerokie, nisko ugałęzione korony. Bardzo dobrze znoszą cięcie czy strzyżenie i często są stosowane w formowanych żywopłotach. Modrzewie szczepione na pniu świetnie nadają się do małych ogródków. Nie są zbyt duże osiągają wysokość do 1,5 m, a szerokość około 1 m. Mogą być uprawiane w donicach z przeznaczeniem na tarasy, patia czy balkony. Należy jedynie pamiętać o zabezpieczeniu donic przed silnymi mrozami w czasie zimy. Najlepiej donice owinąć specjalną włókniną. Dobrze prezentują się w ogródkach skalnych oraz na wrzosowiskach.
Przykładowe odmiany
Modrzew europejski ‘Jan’ – drzewo o umiarkowanej sile wzrostu, osiąga wysokość do 5 m, jajowaty kształt korony, igły z wyraźnym niebieskim nalotem.
Modrzew europejski ‘Kórnik’ – najpopularniejsza w uprawie polska tzw. ‘czarcia miotła’. Tworzy kuliste, później często stożkowate korony. Rośnie dość wolno osiągając wysokość 1 m
Modrzew europejski ‘Pendula’ – forma zwisła, szczepiona na pniu. Formy zaszczepione zbyt nisko mają gałęzie pokładające się po ziemi.
Modrzew japoński ‘Grey Pearl’ ‘Little Blue Star’ – kulista, powoli rosnąca odmiana. Osiąga wysokość 1 m, roczny przyrost około 10 cm. Igły barwy stalowo-niebieskiej. Krzewy najczęściej oferowane w formie piennej. Chętnie kupowane przez właścicieli małych ogródków, do uprawy w donicach, na patio, do ogrodów skalnych i na wrzosowiska.
Potrzeby modrzewia
Modrzew potrzebuje wiele wolnej przestrzeni i lekkiej żyznej gleby, dosyć wilgotnej Jest bardzo światłolubny. Rosnąc w ścisku zrzuca dolne gałęzie, by łatwiej piąć się do słońca. Na początku rośnie bardzo szybko, prawie tak szybko jak topola. Po 20-30 latach jego wzrost jest zahamowany. Między 60-150 rokiem życia wzrost modrzewia ustaje. Modrzew jest ewenementem wśród drzew iglastych. Co roku, jesienią zrzuca liście. Igły większości drzew iglastych posiadają tkankę okrywającą o zgrubiałej, pokrytej woskiem ścianie komórkowej, co w zimie zabezpiecza wewnętrzne tkanki zarówno przed niską temperaturą jak i przed utratą wody. Modrzew natomiast ma miękkie i delikatne igły pozbawione tej ochrony, dlatego zrzuca igły na zimę, aby zapobiec utracie wody tą drogą. Modrzewie są wrażliwe na suszę. Dorosłe drzewa są odporne na mrozy. Młode sadzonki mogą przemarzać, aby temu zapobiec w pierwszym roku po posadzeniu można drzewko w zimie zabezpieczyć. Dobrze znosi zanieczyszczenie powietrza w dużych miastach, dlatego chętnie jest sadzony na zieleńcach, w parkach i placach zabaw. Jedyna niedogodnością jakie stwarza ta dekoracyjna rośliną jest igliwie zrzucane corocznie na chodniki i przejścia.
Staropolskie wierzenia
Modrzew jak wierzono kiedyś jest drzewem w którym przebywają dusze ludzi zmarłych w sposób nienaturalny, śmiercią wynikłą z nagłego gniewu Bożego. Nie tylko przebywają ale i straszą żywych jękami, zwłaszcza w wietrzne dni jesienne, gdy z modrzewia sypia się złote igły. Generalnie jednak w zwyczajach staropolskich modrzew występuje jako symbol młodości i urody życia, a także trwałości. Do tej pory przetrwały zabytkowe kaplice zbudowane z drewna modrzewia. Gałązki modrzewia wplatano również w wieńce dożynkowe, a to na pamiątkę pradawnych czasów, kiedy najlepsze zboże wyrastało na terenach po wykarczowanych i wypalanych lasach modrzewiowych.
<<<<<<<
