OSTROKRZEW NIE TYLKO OSTRY
Ostrokrzew zazwyczaj kojarzy nam się z krzewem o dekoracyjnych, ciemnozielonych, ostro zakończonych, nie zrzucających na zimę liściach, ozdobionych od jesieni jaskrawoczerwonymi jagodami. W Polsce jest nim zazwyczaj ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium). Ale w naturze występuje około 400 gatunków ostrokrzewu, często odbiegających od naszych wyobrażeń o tej roślinie. Są gatunki o owocach czarnych, liściach drobnych, często gładko zakończonych, niektóre mają sezonowe liście.
Świąteczna ozdoba

Najpopularniejszy w Polsce ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium) wykorzystywany często jako ozdoba bożonarodzeniowa pochodzi z basenu Morza Śródziemnego. W naturze występuje w postaci kilkunastometrowego drzewa. W Polsce rośnie zazwyczaj w formie krzewu. Jednakże na terenach zachodnich Polski o łagodniejszym klimacie można także spotkać formy drzewiaste. Najbardziej znanym egzemplarzem jest przeszło stuletnie drzewo o wysokości 11 m, rosnące w Kamieniu Pomorskim (woj. Zachodniopomorskie) Ostrokrzew kolczasty bardzo dobrze znosi częste przycinanie i dlatego często jest używany jako roślina żywopłotowa oraz do formowania różnych figur. Preferuje gleby dość wilgotne i niezbyt ciężkie. Dobrze rośnie także na glebach wapiennych. Nie szkodzą mu miejskie zanieczyszczenia i suchość powietrza, szczególnie odczuwalna w lecie. Mimo, że dobrze znosi zacienione stanowiska, lepiej się rozwija w słońcu. Ze względu na małą mrozoodporność należy je sadzić w miejscach osłoniętych od wiatru. Jednak w przypadku uszkodzeń mrozowych miejsca zmarznięte szybko regenerują się po zimie, a ślady zimowych przemarznięć szybko znikają. Ze względu na wrażliwość na niskie temperatury korzystniej jest sadzić rośliny wiosną. Na zimę warto krzew osłonić specjalną włókniną
Poznajemy ostrokrzewy
|
Nazwa |
Liście |
Owoce |
Mrozo-odporność |
Ciekawe odmiany |
|
O.kolczasty
I. aquifolia |
zimozielone, ciemnozielone, skórzaste, błyszczące, ostro zakonczone |
czerwone, żółte |
średnia |
‘Alaska’, ‘Aurea Marginata’, ‘Bacciflava’,‘Canadian Gold’, Myrtifolia’, ‘Pyramidalis’, ‘Silver Quin’ |
|
O. Meserveae |
zimozielone, zielone, ostro zakończone |
czerwone |
dobra |
‘Blue Angel’, ‘Blue Girl’, Blue Prince’, ‘Blue Princess’ |
|
O.karbowano- listny
I. crenata |
drobne |
czarne |
dobra |
‘Aurea’, ‘Glory Gem’, ‘Fastigiata’ |
|
O.japoński I.pedunculosa |
b. podobne do fikusa Benjamina |
czerwone |
bardzo dobra |
|
|
O. okółkowy
I. verticillata |
Sezonowe, wąskie, owalne, |
jaskrawo-czerwone |
bardzo dobra |
|
|
O. amerykański
I.opaca |
zimozielone, błyszczące kolczaste, |
czerwone |
bardzo dobra |
|
|
O. szerokolistny
I. latifolia |
zimozielone, duże błyszczące |
ciemno-czerwone |
mała |
|
Osobnik żeński, osobnik męski
Ostrokrzewy są dwupienna tzn. że na oddzielnych roślinach rozwijają się kwiaty żeńskie i męskie. Na osobnikach żeńskich w maju i czerwcu pojawiają się białe, małe kwiatki. Jesienią tworzą się dekoracyjne, nieduże, kuliste lub podłużne owoce w kolorze żółtym, czerwonym, granatowym. Owoce utrzymują się na gałązkach nawet przez całą zimę. Aby na krzewach pojawiły się owoce w ogrodzie należy posadzić na kilka krzewów żeńskich jeden krzew męski. Jeśli zależy nam na dekoracyjnych owocach nigdy nie należy sadzić pojedynczych egzemplarzy. Osobniki męskie od żeńskich niczym się nie różnią i tylko kwiaty i owoce wskazują o rodzaju rośliny
Ostrokrzewy w ogrodzie

Aby ostrokrzewy dobrze komponowały się w ogrodzie należy je sadzić po kilka w luźnych grupach. Z niższych krzewów najlepiej prezentują się w towarzystwie: bukszpanów, berberysów, ogników, pierisów, laurowiśni, różaneczników, mahonii czy wawrzynków. Z wyższych krzewów korzystnie wyglądają posadzone w pobliżu oczarów, klonu palmowego, dereni a z iglastych wśród: kosodrzewin, cisów, jałowców. Ostrokrzewy o ciemnozielonych, błyszczących liściach są świetnym tłem dla kwitnących wiosną roślin cebulowych jak również bylin, w tym szczególnie dla funkii. Ostrokrzewy nadają się do sadzenia w donicach, którymi można dekorować tarasy, patia lub balkony.

Roślina wyjątkowa
W krajach śródziemnomorskich i w Anglii ostrokrzew był uprawiany już w starożytności. Roślina była przedmiotem kultu zarówno w religiach jak i mitologiach. Do dziś ostrokrzew uważany jest za drzewo męskie. Z drewna ostrokrzewu Celtowie wyrabiali włócznie. We współczesnych czasach także jest uważany za roślinę wyjątkową i tak na przykład różdżka Harry’ego Pottera - bohatera książek Joanne Rowling wykonana była z drzewa ostrokrzewu. Zarówno liście, kora i owoce w formie świeżej i suszonej były wykorzystywane w medycynie ludowej. Były stosowane w leczeniu takich dolegliwości jak: katar, zapalenie opłucnej, stany gorączkowe, reumatyzm. Zimą w lasach liście są cenną paszą dla saren i jeleni.