OSTROKRZEW NIE TYLKO OSTRY

Ostrokrzew zazwyczaj kojarzy nam się z krzewem o dekoracyjnych, ciemnozielonych, ostro zakończonych, nie zrzucających na zimę liściach, ozdobionych od jesieni jaskrawoczerwonymi jagodami. W Polsce jest nim zazwyczaj  ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium). Ale w naturze występuje  około 400 gatunków ostrokrzewu, często odbiegających od naszych wyobrażeń o tej roślinie. Są gatunki  o owocach czarnych, liściach drobnych, często gładko zakończonych, niektóre mają sezonowe liście. 
Świąteczna ozdoba 

Najpopularniejszy w Polsce ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium) wykorzystywany często jako ozdoba bożonarodzeniowa pochodzi z basenu Morza Śródziemnego. W naturze występuje w postaci kilkunastometrowego drzewa. W Polsce rośnie zazwyczaj w formie krzewu. Jednakże na terenach zachodnich Polski o łagodniejszym klimacie można także spotkać formy drzewiaste. Najbardziej znanym egzemplarzem jest przeszło stuletnie drzewo o wysokości 11 m,  rosnące w Kamieniu Pomorskim (woj. Zachodniopomorskie) Ostrokrzew kolczasty bardzo dobrze znosi częste przycinanie i dlatego często jest używany jako roślina żywopłotowa oraz do formowania różnych figur. Preferuje gleby dość wilgotne i niezbyt ciężkie. Dobrze rośnie także na glebach wapiennych. Nie szkodzą mu miejskie zanieczyszczenia i suchość powietrza, szczególnie odczuwalna w lecie. Mimo, że dobrze znosi zacienione stanowiska, lepiej się rozwija w słońcu. Ze względu na małą mrozoodporność należy je sadzić w miejscach osłoniętych od wiatru. Jednak w przypadku uszkodzeń mrozowych miejsca zmarznięte  szybko regenerują się po zimie, a ślady zimowych przemarznięć szybko znikają. Ze względu na wrażliwość na niskie temperatury korzystniej jest sadzić rośliny wiosną. Na zimę warto krzew osłonić specjalną włókniną

Poznajemy  ostrokrzewy

Nazwa

Liście

Owoce

Mrozo-odporność

Ciekawe odmiany

O.kolczasty

I. aquifolia

zimozielone, ciemnozielone, skórzaste, błyszczące, ostro zakonczone

czerwone, żółte

średnia

‘Alaska’, ‘Aurea Marginata’, ‘Bacciflava’,‘Canadian Gold’, Myrtifolia’, ‘Pyramidalis’, ‘Silver Quin’

O. Meserveae

zimozielone, zielone, ostro zakończone

czerwone

dobra

‘Blue Angel’, ‘Blue Girl’, Blue Prince’, ‘Blue Princess’

O.karbowano- listny

I. crenata

drobne

czarne

dobra

‘Aurea’, ‘Glory Gem’, ‘Fastigiata’

O.japoński  I.pedunculosa

b. podobne do fikusa Benjamina

czerwone

bardzo dobra

 

O. okółkowy

I. verticillata

Sezonowe, wąskie, owalne,

jaskrawo-czerwone

bardzo dobra

 

O. amerykański

I.opaca

zimozielone, błyszczące kolczaste,

czerwone

bardzo dobra

 

O. szerokolistny

I. latifolia

zimozielone, duże błyszczące

ciemno-czerwone

mała

 

Osobnik żeński, osobnik męski
Ostrokrzewy są dwupienna tzn. że na oddzielnych roślinach rozwijają się kwiaty żeńskie i męskie. Na osobnikach żeńskich w maju i czerwcu pojawiają się białe, małe kwiatki. Jesienią tworzą się dekoracyjne, nieduże, kuliste lub podłużne owoce w kolorze żółtym, czerwonym, granatowym. Owoce utrzymują się na gałązkach nawet przez całą zimę. Aby na krzewach pojawiły się owoce w ogrodzie należy posadzić na kilka krzewów żeńskich jeden krzew  męski. Jeśli zależy nam na dekoracyjnych owocach nigdy nie należy sadzić pojedynczych egzemplarzy. Osobniki męskie od żeńskich niczym się nie różnią i tylko kwiaty i owoce wskazują o rodzaju rośliny
Ostrokrzewy w ogrodzie

Aby ostrokrzewy dobrze komponowały się  w ogrodzie należy je sadzić po kilka w luźnych grupach. Z niższych krzewów najlepiej prezentują się w towarzystwie: bukszpanów, berberysów, ogników, pierisów, laurowiśni, różaneczników, mahonii czy wawrzynków. Z wyższych krzewów korzystnie wyglądają posadzone w pobliżu oczarów, klonu palmowego, dereni a z iglastych wśród: kosodrzewin, cisów, jałowców. Ostrokrzewy o ciemnozielonych, błyszczących liściach  są świetnym tłem dla kwitnących wiosną roślin cebulowych jak również bylin, w tym szczególnie dla funkii. Ostrokrzewy nadają się do sadzenia w donicach, którymi można dekorować tarasy, patia lub balkony.


Roślina wyjątkowa
W krajach śródziemnomorskich i w Anglii ostrokrzew był uprawiany już w starożytności. Roślina była przedmiotem kultu zarówno w religiach jak i mitologiach. Do dziś ostrokrzew uważany jest za drzewo męskie. Z drewna ostrokrzewu Celtowie wyrabiali włócznie. We współczesnych czasach także jest uważany za roślinę wyjątkową i tak na przykład różdżka Harry’ego Pottera - bohatera książek Joanne Rowling wykonana była z drzewa ostrokrzewu. Zarówno liście, kora i owoce w formie świeżej i suszonej były wykorzystywane w medycynie ludowej. Były stosowane w leczeniu takich dolegliwości jak: katar, zapalenie opłucnej, stany gorączkowe, reumatyzm. Zimą w lasach liście są cenną paszą dla saren i jeleni.